Trending News
સ્થાનિક સમાચાર

ભુજમાં આબોહવા પરિવર્તન અંગે બે દિવસીય રાષ્ટ્રીય પરિષદ યોજાઈ

23 February



ભુજ - કચ્છઉદય : ગુજરાત ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ડેઝર્ટ ઇકોલોજી ભુજ, કચ્છ, ગુજરાત દ્વારા ૨૦ થી ૨૧ ફેબ્રુઆરી દરમિયાન ભુજ, કચ્છમાં સૂકા વિસ્તારોમાં આજીવિકાના દૃશ્યમાં આબોહવા પરિવર્તન પર બે દિવસીય રાષ્ટ્રીય પરિષદનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ પરિષદના આશ્રયદાતા વી.એસ. ગઢવીઅને વિજયલક્ષ્મી શેઠ હતા. પરિષદના કન્વીનર ડૉ. વી. વિજય કુમાર હતા. આ પરિષદના આયોજન સચિવ ડૉ. રચના ચંદ્ર હતા. સહ-આયોજક સચિવ ડૉ. નિકુંજ બી. ગજેરા અને ડૉ. એસ.કે. સાજન હતા.
આ પરિષદના મુખ્ય મહેમાન ડૉ. આર. જે. રાવ રહ્યા હતા. મંચ પરના પ્રતિનિધિઓમાં વી.એસ. ગઢવી, ડૉ. આર. જે. રાવ, ડો. મોહન પટેલ, ડૉ. ધીરજ મિત્તલ, ડો.પી.એ. અઝીઝ અને ડૉ. દીપક આપ્ટે રહ્યા હતા. આ કોન્ફરન્સનું સંચાલન ગાઈડના પ્રોજેક્ટ સાયન્ટિસ્ટ ડૉ. ધારા દીક્ષિત દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. ઉદ્દઘાટન સત્રની શરૂઆત મંચ પર પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનોનું સ્વાગત કરીને કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ દીપપ્રાગટ્ય અને ગણેશ સ્તુતિ કરવામાં આવી હતી.
સીસીએલએસડી ૨૦૨૬ના ઓર્ગેનાઇઝિંગ સેક્રેટરી ડૉ. રચના ચંદ્રાએ સ્વાગત પ્રવચન આપ્યું હતું અને ગાઈડના ચેરમેન વી.એસ. ગઢવીએ ખાસ પ્રવચન આપ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ડૉ. જયેશ બી. ભટ્ટ, વિવેક યુ. ચૌહાણ, રાકેશ એ. પોપટાણી, ભગીરથ આર. પરાદ્વા, ડૉ. નિકુંજ બી. ગજેરા દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક “ટ્રીઝ ઓફ કચ્છ” નું વિમોચન પણ સામેલ હતું. પુસ્તકના સંપાદકોમાં ડૉ. રોહિત એમ. પટેલ, ડૉ. રચના ચંદ્રા, ડૉ. વી. વિજય કુમાર અને ડૉ. એ. પી. સિંહનો સમાવેશ થાય છે. ત્યારબાદ મુખ્ય ભાષણ ડો. આર.જે.  રાવ દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું. તેમના ભાષણનું શીર્ષક ‘ર્યાવરણ પર્યટનઃ આબોહવા પરિવર્તનનો સામનો કરવા માટેનું એક સાધન’ હતું.
‘ક્લાયમેટ ચેન્જ અને ડ્રાયલેન્ડ ઇકોસિસ્ટમ’ વિષય પરના ટેકનિકલ સત્ર-૧માં ૩ વક્તાઓ સામેલ થયા હતા. દીપક આપ્ટેએ ‘ગુજરાતનું ગૌરવ, મધ્ય એશિયન ફ્લાયવેમાં કિનારાના પક્ષીઓના ભવિષ્યને સુરક્ષિત કરવા માટેની વૈશ્વિક જવાબદારી અને પ્રતિબદ્ધતા’ વિશે વાત કરી હતી. ડો. આર.વી. સંજય મોલુર દ્વારા વક્તવ્યનું શીર્ષક ‘શું આપણે ક્યાંય આગળ વધી રહ્યા છીએ? અર્ધ-શુષ્ક ઇકોસિસ્ટમ કોયડો’ હતું. આ સત્રનો છેલ્લો વક્તવ્ય નીતિન બસ્સી દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો. તેેમણે ‘બદલાતા વાતાવરણમાં ભારતનું જળ સંકટ’ વિશે વાત કરી હતી.
ટેકનિકલ સત્ર ‘આજીવિકાની નબળાઈઓ, સમુદાય સ્થિતિસ્થાપકતા અને આર્થિક તકો’ પર હતું. પ્રથમ વક્તા ડો. કે.ટી. રમેશ કુમારે ‘જળ સંકટની ચિંતાજનક સ્થિતિ અને ટકાઉ પાણી વ્યવસ્થાપન માટે આગળ વધવાના માર્ગ’ વિશે વાત કરી હતી, જેમાં ચાર નિષ્ણાત વાર્તાલાપનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે આર્થિક વિકલ્પો સાથે પ્રદૂષણ અટકાવવા, ગટરના પાણીને રિસાયકલ અને પુનઃઉપયોગ કરીને શૂન્ય સ્રાવ તરફ જવા માટે નીતિ ભલામણોની સખત જરૂર છે. બીજા વક્તા ડો. એન. લલિતો ‘ઓડીઓપીને ભારતમાં આજીવિકા વ્યૂહરચના તરીકે’ વિશે ચર્ચા કરી હતી. તેમણે ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું કે ભારતની ૨૫% વસ્તી નાની વયની છે અને ૬૮% ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહે છે, તેથી તેમના માટે આજીવિકા અને આવકના સ્ત્રોત બનાવવા જરૂરી છે. ત્રીજા વક્તા ચાઇનીઝ એકેડેમી ઓફ સાયન્સના ડો. રવિ યાદવે ‘વાયુ પ્રદૂષણ ક્લાયમેટ ડાયનેમિક્સ’ વિશે ચર્ચા કરી. તેમણે જણાવ્યું કે, વાયુ પ્રદૂષણ દર વર્ષે ૭૦ લાખ લોકોના મૃત્યુ માટે જવાબદાર છે. આ સત્રના છેલ્લા વક્તા ડૉ. સીમા બી. શર્માએ ‘મહિલાઓ અને પરંપરાગત ઇકોલોજીકલ જ્ઞાન’ પર ભાર મૂક્યો હતો. સાંજે ગાઈડ કેમ્પસમાં સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. બીજા દિવસે સ્પીડ ટોક સત્રનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સત્રનું સમાપન આબોહવા પરિવર્તનની અસરોનો સામનો કરવા માટે મહિલાઓને સશક્તિકરણ કરવામાં મજબૂત નીતિગત ખામીઓ સાથે થયું હતું.
ખાસ કરીને અમલીકરણ પ્રથાઓએ પરંપરાગત જ્ઞાનને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. ‘આબોહવા શરણાર્થીઓ, ટેકનોલોજી, નીતિ અને શાસન’ વિષય પર ટેકનિકલ સત્ર ત્રણ યોજવામાં આવ્યું હતું. પ્રથમ વક્તા ડૉ. ધીરજ મિત્તલે ‘સંરક્ષણ, વિકાસ અને વ્યવસ્થાપન’ વિશે વાત કરી હતી. તેમણે મુખ્યત્વે વિકાસ અને પછી સંરક્ષણ તરીકે શાસનના દ્રષ્ટિકોણ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. તેમણે મ્યુનિસિપાલિટી વિસ્તારમાં ઘન કચરા વ્યવસ્થાપનને સૌથી મોટી સમસ્યા તરીકે મુદ્દાઓ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કોવિડ રોગચાળા દરમિયાન રજૂ કરાયેલા વન હેલ્થ કોન્સેપ્ટ પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. બીજા વક્તા ડૉ. પી.એ. અઝીઝે ‘આબોહવા શરણાર્થીઓ - ચાલક દળો અને અસરો’ વિષય પર વ્યાખ્યાન આપ્યું હતું. તેમણે તાપમાન, બાષ્પીભવન, વિક્ષેપ વરસાદની પેટર્ન અને બરફના શિખરમાં ઘટાડો જેવા મુખ્ય પરિબળો આબોહવા વિસ્થાપન કેવી રીતે આબોહવા શરણાર્થીઓને અસર કરે છે તેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. તેમણે ટાપુઓ, દક્ષિણ આફ્રિકા અને સબ સહારા આફ્રિકા, બાંગ્લાદેશ અને માલદીવમાં મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે, આબોહવા શરણાર્થીઓ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય કાનૂની માળખાનો અભાવ છે. ત્રીજા વક્તા ડૉ. આર. પાર્થસારથીએ ‘ડ્રાયલેન્ડ્‌સમાં પાણી પર નીતિ અને શાસનની ભૂમિકા’ વિશે જણાવ્યુું હતુંં. તેમણે મુખ્યત્વે આઈડબલ્યુઆરએમએ પાણી વ્યવસ્થાપન માટે એકમાત્ર વ્યવસ્થાપન પ્રણાલી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું. તેમણે ભારતમાં ભૂગર્ભજળની સમસ્યાઓ અને બોરવેલ વિસ્તરણ જેવા મુખ્ય પ્રભાવ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. નીતિઓના સંદર્ભમાં તેમણે ભૂગર્ભજળ સત્તામંડળની રચના, સહભાગી સિંચાઈ વ્યવસ્થાપન યોજના અને ખેડૂતોને કૃષિ માટે પાણીનું સમયપત્રક વિતરણ સૂચવ્યું હતું. તેમના પ્રેઝન્ટેશનના મુખ્ય મુદ્દાઓ ગુજરાત રાજ્ય પર છે, જેમાં ભૂગર્ભજળની સમસ્યાઓ મિલકત અધિકારો અને અપૂરતી ફાળવણી સાથે સંબંધિત છે. છેલ્લા વક્તા ડૉ. મોના ઐયરે ‘જળ સંવેદનશીલ શહેરોઃ ભૂતકાળ વર્તમાન અને ભવિષ્ય’ વિશે ચર્ચા કરી હતી. તેમણે ચર્ચા કરી કે શહેરી વસાહતમાં બિલ્ટ અપ વિસ્તારમાં વધારો અને વોટરફ્રન્ટ વિકાસ શહેરી પૂરના મુખ્ય કારણો છે. તેમણે જળ સંસ્થા ગણતરી ૨૦૨૩ વિશે ચર્ચા કરી જ્યાં તેમણે ગ્રામીણ અને શહેરી પાણી પુરવઠા પ્રણાલી અને સમયાંતરે જળ સંસ્થા દેખરેખ વિશે ચર્ચા કરી હતી.
પોસ્ટર પ્રેઝન્ટેશન એકસાથે કરવામાં આવ્યા હતા. આ પછી પેનલ ચર્ચા યોજાઈ હતી, જેમાં ડૉ. આર.જે. રાવ, ડૉ. પી.એ. અઝીઝ, ડૉ. વી. વિજય કુમાર, ડૉ. આર.વી. સંજય મોલુર અને ડૉ. ગિરીશ જઠારનો સમાવેશ થતો હતો. સમાપન સમારોહ દરમિયાન શ્રેષ્ઠ પોસ્ટર, શ્રેષ્ઠ સ્પીડ ટોક અને શ્રેષ્ઠ મૌખિક પ્રેઝન્ટેશન પુરસ્કાર વિજેતાઓની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. સીસીએલએસડી - ૨૦૨૬ ના આયોજન સચિવ ડૉ. રચના ચંદ્રા દ્વારા આભારવિધિ કરવામાં આવી હતી. આ કોન્ફરન્સમાં ૨૦૦થી વધુ લોકોએ નોંધણી કરાવી હતી. આ કોન્ફરન્સને દીનદયાળ પોર્ટ ઓથોરિટી, જિલ્લા ગ્રામીણ વિકાસ એજન્સી, અદાણી ફાઉન્ડેશન, વેલસ્પન વર્લ્ડ - અંજાર, એગ્રોસેલ, સૃષ્ટિ કન્ઝર્વેશન ટ્રસ્ટ, હેસ્ટન, એમેઝોન અને આલાપ દ્વારા સમર્થન અને ભંડોળ પૂરું પાડવામાં આવ્યું હતું. 
-------

Comments

COMMENT / REPLY FROM