જંગીમાં દરિયાઈ કાદવમાં ચાર ખારાઈ ઉંટ ખૂંપી ગયા
ઉંટો માટે સલામત રહેણાક વિસ્તાર હવે પ્રદુષણ અને ઔદ્યોગીકરણના કારણે બની રહ્યું છે વિનાશનું સ્થળ : દેશમાં એકમાત્ર કચ્છમાં જોવા મળતા ખારાઈ ઉંટની પ્રજાતિ હવે વિલુપ્તિના આરે
ભુજ : રણના વાહન એવા ઉંટ એ કચ્છની ઓળખ છે. ખાસ કરીને કચ્છમાં ખારાઈ ઉંટની વસ્તી વધારે છે. તેઓ રણની સાથે પાણી અને દરિયામાં રહી શકે છે. ભચાઉના જંગી વિસ્તાર નજીક આવેલા કાંઠાળ પટ્ટામાં રહેતા ખારાઈ ઉંટ પાણીમાં રહી ચેરીયાનું ભોજન આરોગે છે. જો કે મળતી માહિતી પ્રમાણે ૨૩ જૂનના રોજ, જંગી ગામ નજીક દરિયાકાંઠાના કાદવમાં ચાર ખારાઈ ઊંટો ફસાઈ ગયા હતા. જેમાં બે સ્તનપાન કરાવતા અને બે ગર્ભવતી ઉંટ હોવાનું સામે આવ્યું છે. જેનાથી આ દુર્લભ જાતિ માટે જોખમો વધવાની ચિંતા વધી ગઈ છે. દરિયાઈ પાણીમાં લાંબા અંતર સુધી તરી શકવાની ક્ષમતા ધરાવતી વિશ્વની એકમાત્ર ઊંટ જાતિ તરીકે પ્રખ્યાત ખારાઈ ઊંટો હવે દરિયાકાંઠાના ઇકોસિસ્ટમના સંકોચનને કારણે ગંભીર જોખમોનો સામનો કરી રહ્યા છે. જંગી ખારાઈ ઉંટોનું ઉદગમ સ્થાન કહેવાય છેે. તે વિસ્તારમાં બનેલી ઘટનાએ ચિંતા ઉભી કરી છે.
સહજીવન અને કચ્છ કેમલ બ્રીડર્સ એસોસિએશન દ્વારા ૨૦૧૩ ના એક હિમાયતી અહેવાલમાં આ ઊંટો માટે તરવા અને મેન્ગ્રોવ્સ સુધી પહોંચવા માટે ૪૧ ખાડીઓ ઓળખવામાં આવી હતી. કચ્છ પશુપાલન વિભાગના ડેપ્યુટી ડિરેક્ટર એન ટી નાથાણીએ જણાવ્યું હતું કે, ઊંટ પાલકો દ્વારા આ ઘટનાની જાણ કરવામાં આવી તે પછી ભચાઉ સ્થિત પશુચિકિત્સા અધિકારી દ્વારા અમારા ધ્યાન પર આ ઘટના લાવવામાં આવી હતી. ઘટનાની જાણ થયા પછી અધિકારીએ સ્થળ પર પહોંચવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તે શક્યા ન હતા. અત્યાર સુધી કોઈ પોસ્ટમોર્ટમ કરવામાં આવ્યું નથી.
કચ્છ ઉંટ ઉછેરક માલધારી સંગઠનના પ્રમુખ ભીખા રબારીએ જણાવ્યું હતું કે, ૨૦૧૮ અને ૨૦૨૩ ની વચ્ચે, આ પ્રદેશમાં મેન્ગ્રોવનો વિસ્તાર ૪,૦૮૪ થી ઘટીને ૧,૩૧૨ હેક્ટર થયો હતો, જ્યારે મીઠાના અખાડા ૧૩,૬૮૧ થી વધીને ૧૭,૯૧૮ હેક્ટર થયા હતા. ૨૦૧૯ માં ગુજરાતમાં કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા સત્તાવાર રીતે લગભગ ૪,૨૬૬ ખારાઈ ઊંટ નોંધાયા હતા. જોકે, સહજીવનની સ્વતંત્ર ગણતરી દર્શાવે છે કે કચ્છમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો છે; ૨૦૧૯ માં ૧,૯૫૨ થી ૨૦૨૪ માં ફક્ત ૧,૦૯૬ ઊંટ થયા, પાંચ વર્ષમાં ૮૫૬ ઊંટનું નુકસાન થયું. તેઓ જે મેન્ગ્રોવનો ઉપયોગ કરે છે તે અદૃશ્ય થઈ રહ્યા છે. સરકારે રક્ષણનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ હજુ સુધી મેન્ગ્રુવ્સના જંગલોના રક્ષણ માટે કોઈ કામગીરી થઈ નથી.
.........

Comments